Μία θεά και μία πόλη

1339

Ζούμε σε μία όμορφη πόλη την Παλλήνη. Δημιουργούμε σχέσεις, κάνουμε οικογένειες μεγαλώνουμε παιδιά ,σπουδάζουμε ,διασκεδάζουμε ερωτευόμαστε, ζούμε την ζωή μας όσο καλύτερα μπορούμε . Ποια είναι όμως η πόλη μας ,την γνωρίζουμε ;

Πόσο πίσω στο παρελθόν πρέπει να πάμε για να γνωρίσουμε την ιστορία της ;
Ας κάνουμε μία αρχή από την θεά , της οποίας το προσωνύμιο έχει η πόλη μας. Την θεά Αθηνά.

Ο τόπος που χτίστηκε ο ναός της , εδώ στην Παλλήνη για τους προγόνους μας θεωρήθηκε ιερός ,γι’ αυτό και χτίστηκε ο ναός.

Η παράδοση θέλει σε έναν ιερό τόπο να χτίζεται ιερό του θεού ή της θεάς και στην συνέχεια γύρω από αυτόν η πόλη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που μας δίνει ο Ιωάννης Οικονόμου << Ο ναος της Παλληνίδος Αθηνάς ,ήταν στην αρχαιότητα ένα από τα πιο φημισμένα ιερά της θεάς. Μνηνονεύεται από πολλούς συγγραφείς και ποιητές της αρχαιότητας όπως από τον Ηρόδοτο (Ι 62) « επί Παλληνίδος Αθηνάς ιερόν », τον Ησύχιο « παρθένου Παλληνίδος Αθηνάς ‘ εστί γαρ ιερόν Αθηνάς εν Παλληνίδι » Τον Αριστοτέλη στην « Αθηναίων Πολιτεία » XV3 και XVII4 « Νικήσας δε την επί Παλληνίδη μάχην και λαβών την πόλιν » , « όθεν και η προς τους Αργείους ενέστη φιλία και συνεμαχέσαντο χίλιοι την επί Παλληνίδι μάχην Ηγιστράτου κομίσαντος » …..ο Ευριπίδης στην τραγωδία του « Ηρακλείδες »…>>.

Ποια ήταν λοιπόν αυτή η θεά που για χάρη της χτίστηκε ο ναός και λατρευόταν εδώ σ΄ αυτόν τον τόπο ;

Η Αθηνά συμβόλιζε την σοφία. Ας μην ξεχνάμε ότι γεννήθηκε από το κεφάλι του παντοδύναμου Δία.

Ο Δίας ανατράφηκε στην Κρήτη από τις Ωκεανίδες Νύμφες και εκεί ερωτεύεται την Μήτιδα η οποία είναι και η πρώτη του σύζυγος.

Η Μήτις είναι εκείνη που έδωσε στον Δία το μαγικό βότανο ,το οποίο αφού ήπιε ο Κρόνος αναγκάστηκε να βγάλει από το στομάχι του, τους θεούς και τις θεές που είχε καταπιεί.
Γίνεται λοιπόν ο γάμος και σε ένα γλέντι στον Όλυμπο ο Ουρανός και η Γαία -δηλαδή ο παππούς και η γιαγιά του Δία -του αποκαλύπτουν ότι η γυναίκα του η Μήτις θα γεννούσε πρώτα μία κόρη και μετά έναν γιό με τόσο μεγάλη δύναμη ώστε θα γινόταν πρώτος μεταξύ των Θεών. Όταν λοιπόν η Μήτις έμεινε έγκυος, ο Δίας έφερνε στο νου του την προφητεία και ήταν τρομερά ανήσυχος και προβληματισμένος.

Ζητά λοιπόν από την γιαγιά του την Γαία βοήθεια. Εκείνη του δίνει ένα μαγικό βότανο ,που όποιος το έπινε γινόταν υπερβολικά μικρός σε μέγεθος.

Το βότανο αυτό το δίνει στην σύζυγό του, πείθοντάς την ότι με αυτό θα γεννήσει γερά παιδιά. Η Μήτις τότε αρχίζει να μικραίνει και φτάνει στο μέγεθος ενός δακτύλου . Εύκολο για τον Δία να την καταπιεί. Με το που κατάπιε την γυναίκα του ,η οποία ήταν πάνσοφη θεά, απέκτησε όλη του κόσμου την σοφία και φυσικά ηρέμησε σε σχέση με την προφητεία. Η ηρεμία του όμως δεν κράτησε για πολύ.

Μετά από λίγο άρχισε να έχει τρομερούς πονοκεφάλους. Βογκούσε από τους πόνους και σείονταν ο Όλυμπος από τα βογγητά του ,ενώ τα γιατρικά των θεών δεν τον βοηθούσαν. Επάνω στην απελπισία του καλεί τον Ήφαιστο και του ζητά να του χτυπήσει το κεφάλι με το σφυρί του.

Ο Ήφαιστος διστάζει να χτυπήσει τον πατέρα θεών και ανθρώπων ,εκείνος όμως τον απειλεί ότι θα τον πετάξει από τον Όλυμπο εάν δεν το κάνει. Αναγκάζεται λοιπόν να σηκώσει το τεράστιο σφυρί του και να χτυπήσει το κεφάλι του Δία με όλη του την δύναμη.
Τότε λοιπόν μπροστά στα έκπληκτα μάτια των Θεών βγαίνει από το κεφάλι του Δία μία πανέμορφη γαλανομάτα νέα πάνοπλη. Φορούσε περικεφαλαία, κρατούσε ασπίδα , κουνούσε απειλητικά το δόρυ της και η πολεμική κραυγή της έσεισε όλη την γη τάραξε την θάλασσα και τεράστια απειλητικά κύματα σηκώθηκαν.

Ο Ήλιος σταμάτησε το χρυσό του άρμα όσο διάστημα η Αθηνά έβγαζε την πανοπλία της και εναπόθετε τα όπλα της στα πόδια του πατέρα της, δηλώνοντας από την πρώτη στιγμή ότι τον αναγνωρίζει σαν πατέρα και Θεό.

Ο Δίας έχει απαλλαγεί πλέον από τον ισχυρό του πονοκέφαλο και ανακουφισμένος βλέπει την νέα του κόρη και της χαμογελά. Είναι από εδώ και στο εξής η αγαπημένη του κόρη που ποτέ δεν τον πρόδωσε και η κόρη που αυτός πάντα στέκεται δίπλα της.

Η Αθηνά γεννήθηκε πανίσχυρη ,έχοντας κληρονομήσει την σοφία της μητέρας της και την δύναμη του πατέρα της.

Η Αθηνά και ο θρίαμβος του Δία. R. A. Ηouasse

Είναι εκείνη η οποία στην Γιγαντομαχία  σκοτώνει τον μυθικό γίγαντα Πάλλαντα αφού πρώτα τον ακινητοποιεί δείχνοντάς το Γοργόνειο ( Έχει ήδη σκοτώσει ένα φοβερό τέρας την Γοργόνα και φέρει στο στήθος της το Γοργόνειο) και φορά το δέρμα του για προφύλαξη  ενώ θάβει κάτω από τη Σικελία τον Εγγέλαδο τον γίγαντα που ήθελε να κυριαρχήσει στην θάλασσα ,δίνοντας την νίκη στον  Δία.

Η Αθηνά και ο γίγαντας Πάλλας

Η μυθολογία είναι η αρχαία ιστορία μας και ο τρόπος να μεταφερθεί αυτή μέσα στον χρόνο.

Η θεά Αθηνά συμβολίζει την σοφία για τους Έλληνες ,τον πρώτο λαό που κατέκτησε την λογική σκέψη. Τον πρώτο λαό που αναφέρθηκε στον τρόπο λειτουργίας του μικρόκοσμου και του μακρόκοσμου.

Εκείνη λοιπόν προσωποποιεί την εξυπνάδα και την φρόνηση -γεννήθηκε από το κεφάλι του Δία- .

Αγαπά τις πολεμικές αλλά και τις καλές  τέχνες είναι αιώνια παρθένα (αφιερωμένος σ΄ αυτήν ο Παρθενώνας).Μόνο μία φορά προσπάθησε να την ενοχλήσει ερωτικά ο Ήφαιστος ,εκείνη αντιστάθηκε  με σθένος και από το σπέρμα του θεού που έπεσε στην γη γεννήθηκε ο Εριχθόνιος,  ονομαστός ήρωας της Αθήνας, στον οποίο η θεά συμπεριφέρονταν σαν να ήταν γιός της ,ο οποίος καθιέρωσε τα Παναθήναια,  ,την σημαντικότερη γιορτή προς τιμήν της.

Αθηνά και Ήφαιστος. Πίνακας του Π.Μπορντόνε

Δεν πρέπει να ξεχνάμε το δώρο της στην Αθήνα και σε όλη την Ελλάδα ,την ιερή ελιά.

Μία εκδοχή  του μύθου εκτός από την πιο κοινή που αναφέρεται στον ποιος Θεός θα έκανε το χρησιμότερο δώρο για να του αφιερωθεί η πόλη της Αθήνας είναι η ακόλουθη :

Ο βασιλιάς της Αθήνας ο Κέκροπας όταν είδε να φυτρώνει το ιερό δέντρο της ελιάς στην Ακρόπολη και δίπλα του να αναβλύζει μία πηγή ,ζήτησε την συμβουλή του μαντείου των Δελφών για το τι ακριβώς συμβαίνει στην πόλη .Εκεί του είπαν ότι η ελιά συμβολίζει την Αθηνά και η πηγή τον Ποσειδώνα. Καλεί λοιπόν συνέλευση των ανδρών και των γυναικών. Όλοι οι άνδρες ψήφισαν υπέρ του Ποσειδώνα και όλες οι γυναίκες υπέρ της Αθηνάς. Επειδή όμως οι γυναίκες ήταν περισσότερες υπερίσχυσαν και  η πόλη δόθηκε στην Αθηνά. Ο Ποσειδώνας από την οργή του που έχασε την πόλη πλημμύρισε όλη την περιοχή. Οι άνδρες, τότε, για να τιμωρήσουν τις γυναίκες ,τους απαγόρευσαν να  ψηφίζουν.

 

 

Η θεά στέκεται βοηθός πολλών ηρώων στις μάχες που έδωσαν. Ένας από  αυτούς ο Ηρακλής ο οποίος την βοήθησε στην γιγαντομαχία και εκείνη κατά την δοκιμασία των δώδεκα άθλων.

Με την βοήθειά της ο Περσέας σκοτώνει την Γοργόνα. Το αίμα από τις φλέβες της Γοργόνας η Αθηνά το δίνει στον Ασκληπιό , και δύο σταγόνες από αυτό στον Εριχθόνιο. Η μία από αυτές  προκαλούσε τον θάνατο και η άλλη θεράπευε.

Η Αθηνά ήταν πολύ ντροπαλή με τους άνδρες. Τύφλωσε τον Τειρεσία που την είδε γυμνή να λούζεται σε μία λίμνη, αλλά του έδωσε το χάρισμα της μαντικής όταν την παρακάλεσαν οι νύμφες να τον λυπηθεί.

Καθάρισε τόσο καλά τα αυτιά του, ώστε μπορούσε να καταλάβει το κελάηδημα των πουλιών και του έδωσε ένα ραβδί που τον βοηθούσε να περπατάει όπως οι άνθρωποι που έβλεπαν. Από τότε ο Τειρεσίας έγινε ο πιο ξακουστός μάντης της αρχαιότητας.

Στον Τρωικό πόλεμο είναι υπέρ των Αχαιών γιατί έχει οργιστεί με τον Πάρη για την κρίση του σχετικά με την ομορφότερη θεά. Ο Αχιλλέας ο Οδυσσέας και ο Διομήδης έχουν πάντα την υποστήριξή της.

Προστάτευε όλους γενικά τους τεχνίτες και τους βιοτέχνες. Η ίδια ήταν καταπληκτική υφάντρα. Κάποτε η Αράχνη, μια κοπέλα από τη Λυδία, που είχε αποκτήσει μεγάλη φήμη στην τέχνη της υφαντικής, κάλεσε τη θεά σε διαγωνισμό. Η Παλλάδα παράστησε πάνω στο υφαντό της την καθημερινή ζωή των θεών και στις άκρες σκηνές που φανέρωναν την πανωλεθρία των θνητών, όταν δεν υπάκουαν τους αθάνατους. Η νεαρή Λυδή απεικόνισε στο ύφασμά της την ερωτική ζωή των θεών και ιδιαίτερα τις εξωσυζυγικές τους σχέσεις. Η Αθηνά δε βρήκε κανένα ψεγάδι στο έργο της Αράχνης όση ώρα κι αν το εξέταζε.  Από το θυμό και τη ζήλια της τη μεταμόρφωσε στο ομώνυμο ζωύφιο που αδιάκοπα κλώθει και υφαίνει με την άκρη της κλωστής της.

Η Αθηνά συνδύαζε τη δύναμη με την γενναιότητα με τη σύνεση και την εξυπνάδα. Αγαπημένα της σύμβολα ήταν η αιγίδα, το δόρυ, η κουκουβάγια και η ελιά.

Υφίσταται η άποψη ότι η λατρεία της Αθηνάς ξεκίνησε από την Παλλήνη. Αυτό ακόμα και αν δεν αληθεύει το βέβαιο είναι ότι η λατρεία της εδώ είναι πολύ παλιά, όπως συμπεραίνεται από τα πνηνόμορφα εδώλια τα οποία χρονολογούνται στο τέλος του 8ου αρχές 7ου αιώνα π.χ . τα οποία βρέθηκαν στον ναό της.

Η Παλλήνη είναι ο παλαιότερος και σπουδαιότερος δήμος της Μεσογαίας.
Οι δύο ισχυρές πόλεις της αρχαιότητας Αθήνα και Παλλήνη ενώθηκαν όταν ο Θησέας ο βασιλιάς της Αθήνας πάντρεψε τον γιό του Ιππόλυτο με την αδελφή των Παλλαντιδών Αρικία “ούτως επήλθεν η ένωσις Αθηναίων και Παλληναίων”.

Υπολείμματα του ναού της θεάς βρέθηκαν το 1994 στον Σταυρό στην συμβολή των οδών Ανδρούτσου και Ζαλόγγου.

Ας θυμηθούμε ακόμα ότι δίπλα στον ναό είναι θαμμένος από τον Ιόλαο -μετά από χρησμό της Πυθίας -ο βασιλιάς Ευρυσθέας για να προστατεύεται η πόλη.

Οι μύθοι προσπαθούν να δώσουν στην σκέψη μας νέα ώθηση και να μας προβληματίσουν.

Η Παλλήνη προστατεύεται από τους θεούς. Αλλά εδώ πρέπει να προβληματιστούμε και εμείς από τον μύθο του Αισώπου <<ανήρ ναυαγός>> με την κλασική ρήση του αρχαίου μας μυθοποιού , << συν Αθηνά και χείρα κίνει>>.

Βασιλική Γιακουμή

Καμία δημοσίευση για προβολή